Dlaczego moje dziecko nie mówi? 7 możliwych przyczyn i kiedy zgłosić się do logopedy

Pierwsze słowa dziecka to jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń w życiu rodziców. Dlatego naturalne jest, że kiedy mowa rozwija się wolniej niż oczekiwano, pojawia się niepokój i mnóstwo pytań. Jeśli zastanawiasz się, czy Twoje dziecko rozwija się prawidłowo i czy warto już teraz szukać pomocy specjalisty – ten artykuł jest właśnie dla Ciebie.

Kiedy dziecko powinno zacząć mówić?

Każde dziecko rozwija się we własnym tempie, ale istnieją pewne ogólne ramy rozwoju mowy:

około 6. miesiąca życia – pojawia się gaworzenie, czyli łączenie sylab („ba-ba”, „da-da”);
około 12. miesiąca – dziecko zaczyna wypowiadać pierwsze proste słowa („mama”, „tata”, „am”);
około 18. miesiąca – słownik zaczyna się rozrastać, dziecko powinno znać kilkanaście słów;
około 2. roku życia – maluch łączy słowa w krótkie wypowiedzi („mama daj”, „idzie da-da”);
około 3. roku życia – mowa staje się bardziej płynna i zrozumiała także dla osób spoza najbliższego otoczenia.

Jeśli zauważasz, że Twój maluch znacznie odbiega od tych etapów, warto zareagować. Lepiej wcześniej rozwiać wątpliwości niż później nadrabiać większe trudności.

Dlaczego moje dziecko nie mówi? Oto 7 częstych przyczyn

1. Problemy ze słuchem

Nawet niewielkie zaburzenia słuchu – jak nawracające zapalenie ucha czy płyn w uszach – mogą znacznie utrudniać rozwój mowy. Dziecko nie słyszy wyraźnie wzorców dźwiękowych i nie ma szansy na prawidłowe ich powtarzanie.

2. Trudności natury neurologicznej

Opóźnienia w rozwoju mowy mogą być też skutkiem zaburzeń pracy układu nerwowego. W takich przypadkach opóźniony rozwój mowy jest tylko jednym z objawów, obok trudności w komunikacji czy motoryce.

3. Opóźniony rozwój mowy (ORM)

Niektóre dzieci rozwijają mowę wolniej bez wyraźnej przyczyny medycznej. Mówią później niż rówieśnicy, ale po odpowiednim wsparciu mogą dogonić grupę wiekową.

4. Nieprawidłowości anatomiczne

Zmiany anatomiczne, takie jak skrócone wędzidełko języka czy rozszczep podniebienia, mogą fizycznie utrudniać prawidłową artykulację i produkcję dźwięków.

5. Wpływ środowiska domowego

Dzieci uczą się mówić, gdy mają z kim rozmawiać. Zbyt mała ilość rozmów, czytania i wspólnej zabawy, a także nadmiar ekranów (telewizory, tablety, telefony) może ograniczać rozwój językowy malucha.

6. Dwujęzyczność

Jeśli w domu funkcjonują dwa języki, rozwój mowy może przebiegać nieco wolniej – dziecko potrzebuje czasu, by przyswoić dwa systemy językowe. Jednak w dłuższej perspektywie dwujęzyczność to ogromna korzyść i nie jest przyczyną trwałych zaburzeń mowy.

7. Dziedziczność

Jeżeli w rodzinie występowały przypadki opóźnień w rozwoju mowy, istnieje większe prawdopodobieństwo, że dziecko będzie potrzebowało więcej czasu lub wsparcia.

Kiedy warto zgłosić się do logopedy?

Często rodzice wychodzą z założenia: „Poczekamy, może samo zacznie mówić”. Niestety, czekanie może opóźnić terapię, która w młodszym wieku jest znacznie skuteczniejsza. Warto skonsultować się z logopedą, jeśli:

dziecko w wieku 12 miesięcy nie gaworzy i nie reaguje na swoje imię,
mając 18 miesięcy nie mówi jeszcze żadnych słów,
2-latek nie łączy słów w proste zdania,
mowa dziecka jest niezrozumiała nawet dla najbliższych,
dziecko ma trudności w rozumieniu prostych poleceń,
jako rodzic masz przeczucie, że coś jest „nie tak” z rozwojem komunikacji.

Twoje obawy są ważne. Jeśli masz choćby cień wątpliwości, lepiej porozmawiać ze specjalistą i rozwiać je, niż później żałować straconego czasu.

Jak wspierać rozwój mowy w codziennych sytuacjach?

Rozwój języka dziecka najlepiej wspierać w naturalnych, codziennych sytuacjach. Oto kilka wskazówek:

Mów do dziecka często i prostym językiem – opisuj to, co widzicie, robicie, czujecie.
Czytaj książeczki – nawet jeśli dziecko jeszcze nie mówi, patrzenie na obrazki i słuchanie opowieści rozwija słownictwo i rozumienie mowy.
Baw się w naśladowanie dźwięków (np. odgłosów zwierząt, pojazdów).
Zachęcaj do wyrażania potrzeb – nawet prostymi gestami lub sylabami.
Śpiewaj, rymuj, baw się w zabawy paluszkowe – rytm i rym świetnie wspierają rozwój mowy.
Ogranicz korzystanie z urządzeń ekranowych – rozmowa z żywym człowiekiem jest niezastąpiona.

Pamiętaj – najważniejsza jest cierpliwość, ciepło i pozytywne nastawienie. Dziecko uczy się mówić wtedy, gdy czuje się bezpiecznie i ma ochotę na kontakt z drugim człowiekiem.

Sprawdź, czy Twoje dziecko potrzebuje wsparcia!

Napisz do nas, a wyślemy Ci darmową checklistę: “📋 Moje dziecko nie mówi – kiedy warto udać się do logopedy?”

W rubryce “Darmowy materiał do pobrania wpisz nazwę checklisty”.

Zapisując się zapoznałem się i akceptuję Politykę Prywatności

🔸 Nie czekaj – działaj teraz!
Profesjonalna diagnoza i indywidualne podejście w Centrum Terapii Calma

Jak wygląda diagnoza logopedyczna w Calmie?

W naszym centrum specjalizujemy się w pracy z dziećmi i młodzieżą. Diagnoza logopedyczna obejmuje:

Wywiad z rodzicem,
Badanie rozwoju mowy i artykulacji,
Ewentualne zalecenia do dalszej diagnozy (np. psychologicznej, słuchu),
Indywidualny plan terapii – jeśli jest taka potrzeba.

Gdańsk, ul. Świętokrzyska 25.
☎️ Umów wizytę: 516 615 567 | kontakt@ctcalma.pl